Typ 1, Typ 2, Typ 3, Typ 4 oraz klasy S1 i S2 – jak rozumieć oznaczenia szaf?

Przy zakupie szafy do przechowywania informacji niejawnych można spotkać oznaczenia Typ 1, Typ 2, Typ 3, Typ 4, S1 oraz S2. Dodatkowo niektóre modele są opisywane jako klasa A, B lub C.

Na pierwszy rzut oka oznaczenia te mogą wyglądać jak jeden system klasyfikacji. W rzeczywistości wynikają z różnych regulacji i dlatego przed zakupem należy sprawdzić, jakiego dokładnie rodzaju zabezpieczenia wymaga zamawiający lub właściwy przepis.

W tym poradniku wyjaśniamy system wynikający z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie środków bezpieczeństwa fizycznego stosowanych do zabezpieczania informacji niejawnych. Rozporządzenie pozostaje, według stanu prawnego na wrzesień 2026 r., obowiązującym aktem prawnym.

Typy szaf według rozporządzenia Rady Ministrów

W załączniku do rozporządzenia szafy do przechowywania informacji niejawnych zostały ujęte jako jedna z kategorii środków bezpieczeństwa fizycznego. Ich konstrukcja może być zakwalifikowana jako Typ 1, Typ 2, Typ 3 lub Typ 4.

Najprościej można przedstawić te wymagania następująco:

Klasyfikację określa część III załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów.

Widać więc istotną zależność: Typ 2 i Typ 3 są bezpośrednio związane z klasami odporności na włamanie S1 i S2, natomiast Typ 4 wchodzi już w system klas odporności określonych normą PN-EN 1143-1.

Co oznaczają klasy S1 i S2?

Co oznacza klasa S1?

S1 jest klasą odporności na włamanie określoną w normie PN-EN 14450.

W kontekście rozporządzenia RM szafa Typu 2 musi spełniać co najmniej wymagania klasy S1 oraz posiadać odpowiedni typ zamka. Sam napis „S1” mówi więc o odporności na włamanie według określonej normy, natomiast określenie „Typ 2” uwzględnia wymagania całego środka bezpieczeństwa opisanego w rozporządzeniu.

Ma to znaczenie szczególnie przy zamówieniach publicznych i zakupach dokonywanych według szczegółowej specyfikacji.

Co oznacza klasa S2?

S2 jest wyższą klasą odporności na włamanie w ramach normy PN-EN 14450. Rozporządzenie RM wymaga, aby szafa Typu 3 spełniała co najmniej wymagania klasy S2 oraz była wyposażona w odpowiedni zamek.

Nie należy więc traktować określeń „Typ 3” i „S2” jako dwóch całkowicie niezależnych parametrów. Klasa S2 stanowi jeden z podstawowych wymogów konstrukcyjnych szafy Typu 3 według tego rozporządzenia.

Jaka szafa do informacji „tajne” i „ściśle tajne”?

Rozporządzenie określa również minimalne wymagania dotyczące przechowywania informacji w zależności od ich klauzuli.

Informacje o klauzuli „tajne” należy przechowywać w szafie metalowej spełniającej co najmniej wymagania klasy odporności na włamanie S1 według PN-EN 14450 lub nowszej normy albo w odpowiednio zabezpieczonym pomieszczeniu wzmocnionym.

W przypadku informacji oznaczonych „ściśle tajne” wymagany poziom szafy wzrasta do co najmniej S2. Rozporządzenie przewiduje przy tym także dodatkowe wymagania dotyczące miejsca przechowywania i środków uzupełniających.

A co z informacjami „poufne” i „zastrzeżone”?

Dla informacji oznaczonych klauzulą „poufne” Rozporządzenie Rady Ministrów mówi o przechowywaniu ich w szafie metalowej lub w pomieszczeniu wzmocnionym, ale nie wymaga, aby była to obowiązkowo szafa klasy S1. W przypadku informacji „zastrzeżonych” dopuszczalne jest również przechowywanie ich w zamykanym na klucz meblu biurowym, przy spełnieniu pozostałych wymagań dotyczących zabezpieczenia pomieszczenia lub obszaru.

W praktyce do dokumentów o klauzuli „poufne” i „zastrzeżone” częstym wyborem są szafy klasy A. W oferowanych przez nas szafach Konsmetal MS klasy A aktualny certyfikat potwierdza jednocześnie zgodność z wymaganiami klasy A według Zarządzenia MON oraz Typu 1 według Rozporządzenia Rady Ministrów.

Dzięki temu ten sam certyfikowany model może być stosowany zarówno tam, gdzie wymagane jest spełnienie wymagań klasy A, jak i tam, gdzie specyfikacja wskazuje Typ 1. Przy innych modelach zawsze należy sprawdzić zakres ich konkretnego certyfikatu.

Dlaczego jedna szafa może spełniać kilka klasyfikacji?

Jeden model szafy może mieć certyfikat potwierdzający zgodność z kilkoma różnymi wymaganiami.

Przykładem są szafy MS1/B i MS2/B. Ich aktualny certyfikat potwierdza jednocześnie klasę odporności S1 według PN-EN 14450+A1:2024-05, Typ 2 według Rozporządzenia Rady Ministrów oraz klasę B według Zarządzenia MON.

Nie oznacza to, że B, S1 i Typ 2 są synonimami. S1 określa klasę odporności na włamanie według normy PN-EN 14450, Typ 2 jest klasyfikacją szafy według Rozporządzenia RM, natomiast klasa B wynika z odrębnych wymagań MON.

Wymagania te mogą się częściowo pokrywać, a jeden wyrób może zostać skonstruowany i certyfikowany tak, aby spełniać je równocześnie.

Klasa B i S1 to różne klasyfikacje

Klasa B oraz S1 nie są równoważnymi oznaczeniami. Szafa może posiadać jednocześnie obie klasyfikacje, ale każda z nich potwierdza spełnienie innego zestawu wymagań.

• Jeżeli w specyfikacji znajduje się wymaganie „S1 wg PN-EN 14450”, należy sprawdzić certyfikat potwierdzający klasę S1.
• Jeżeli wymaganie brzmi „klasa B zgodnie z Zarządzeniem 59/MON”, należy sprawdzić, czy certyfikat potwierdza również klasę B.

Przykładowo aktualny certyfikat szaf MS1/B i MS2/B potwierdza oba te zakresy, a dodatkowo klasyfikuje wyrób jako Typ 2 według Rozporządzenia RM.

Certyfikat ważniejszy niż nazwa handlowa

Określenia takie jak „szafa pancerna”, „szafa bezpieczna”, „szafa wzmocniona” czy „szafa na dokumenty tajne” nie są wystarczającym potwierdzeniem konkretnej klasy.

Jeżeli wymagane jest S1, S2, określony Typ albo zgodność z odrębnymi wymaganiami MON, należy sprawdzić dokumentację i certyfikat konkretnego modelu.

Ustawa o ochronie informacji niejawnych wskazuje, że do ochrony informacji o klauzuli „poufne” lub wyższej stosuje się wyposażenie i urządzenia, którym przyznano odpowiednie certyfikaty.

Typ 1–4 czy A, B, C – co wybrać?

Najważniejsza zasada jest bardzo prosta: należy kierować się dokładnie tym wymaganiem, które wynika z właściwych przepisów, dokumentacji bezpieczeństwa albo specyfikacji zamawiającego.

Jeżeli wymagane jest S1, wybieramy model posiadający potwierdzoną klasę S1. Jeżeli wymagany jest Typ 2, sprawdzamy zgodność z wymaganiami dla Typu 2. Jeżeli natomiast dokumentacja wymaga klasy A, B lub C według Zarządzenia MON, sprawdzamy właśnie tę klasyfikację.

Dzięki temu unikamy najczęstszego błędu: kupowania szafy „podobnej parametrami”, która nie posiada dokładnie takiego zakresu certyfikacji, jaki jest wymagany.

Jak sprawdzić certyfikowaną szafę?

W przypadku wyposażenia przeznaczonego do ochrony informacji o klauzuli „poufne” lub wyższej ustawa o ochronie informacji niejawnych wymaga stosowania wyposażenia i urządzeń, którym przyznano odpowiednie certyfikaty.

Dlatego przy zakupie należy sprawdzić przede wszystkim zakres certyfikatu konkretnego modelu, w szczególności klasę odporności, Typ szafy według Rozporządzenia RM oraz wymagany rodzaj zamka.

Rozporządzenie Rady Ministrów nie określa jednak, tak jak Zarządzenie 59/MON dla klas A, B i C, że tabliczka musi znajdować się dokładnie na wewnętrznej, górnej stronie drzwi ani nie podaje takiego samego katalogu danych umieszczanych na tabliczce.

Podsumowanie

Jednocześnie przepisy dotyczące informacji niejawnych obejmują znacznie więcej niż samą szafę. Liczą się również między innymi strefy ochronne, kontrola dostępu, poziom zagrożeń oraz pozostałe środki bezpieczeństwa fizycznego.

Dlatego przy zakupie szafy do formalnie określonego zastosowania zawsze należy weryfikować pełny zakres certyfikatu oraz podstawę prawną, której wymagania ma spełniać produkt.